Hook Thị trường có giao dịch, tôi có báo cáo. Tuần này, tôi phát hiện một sự kiện ít được chú ý nhưng có thể định hình lại cách tổ chức tài chính tiếp cận blockchain: nền tảng token hóa chứng khoán lớn nhất Nhật Bản, Progmat, đã hoàn tất di dời toàn bộ tài sản từ một permissioned chain (Corda 5) lên Avalanche subnet. Khối lượng tài sản được chuyển? 2,7 tỷ USD – chiếm 53% thị trường token hóa tài sản Nhật Bản.
Context Progmat không phải một startup crypto thông thường. Nó được ấp ủ bởi ngân hàng lớn nhất Nhật – Mitsubishi UFJ Trust and Banking (MUFG), với sự hậu thuẫn của Tokyo Stock Exchange, SBI Holdings và Mizuho. Từ năm 2021, Progmat vận hành trên Corda 5 – một nền tảng permissioned, nơi chỉ các tổ chức được phép mới có thể truy cập. Nhưng hồi tháng 2/2025, họ tuyên bố chuyển sang Avalanche. Đến ngày 13/7, việc di dời hoàn tất. Họ bảo rằng không ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức tài chính.
Core Tôi bắt đầu kiểm tra dữ liệu on-chain. Hợp đồng thông minh giờ đây chạy trên môi trường EVM, mở ra khả năng tương tác với toàn bộ hệ sinh thái Ethereum – DeFi, wallet, công cụ phát triển. Nhưng điều thú vị hơn là hiệu suất: Progmat tuyên bố tốc độ xử lý tăng 3-5 lần, thời gian xác nhận cuối giảm xuống dưới 2 giây. Tôi đối chiếu với tuyên bố của Avalanche về subnet – mỗi subnet có thể đạt throughput hàng nghìn TPS với độ trễ thấp. Con số đó có vẻ khả thi nếu subnet chỉ có vài validator là các ngân hàng lớn.
Tôi đào sâu hơn vào cấu trúc subnet. Avalanche cung cấp khả năng tùy chỉnh: Progmat có thể chọn validator riêng, kiểm soát quyền truy cập, nhưng vẫn kết nối với mainnet thông qua bridge. Đây là lý do họ rời Corda: họ muốn tính mở mà không mất kiểm soát. Dữ liệu on-chain cho thấy các giao dịch token hóa bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp – vốn là dòng sản phẩm chủ lực của Progmat – đã xuất hiện trên Avalanche từ ngày 13/7.
Nhưng tôi chú ý đến một điểm yếu: subnet này thực chất là một mạng riêng ảo. Ai vận hành validator? Rất có thể là 4-5 tổ chức tài chính lớn. Điều đó đồng nghĩa với việc tính phi tập trung gần như bằng 0. Tuy nhiên, với khối tài sản 2,7 tỷ USD, họ cần sự ổn định hơn là phân quyền. Tôi cũng phát hiện một tín hiệu tích cực: họ đang thành lập một working group nghiên cứu token hóa trái phiếu chính phủ Nhật và repo on-chain. Nếu điều đó xảy ra, thị trường trái phiếu trị giá 9 nghìn tỷ USD của Nhật có thể bắt đầu dịch chuyển.
Contrarian Đây là lúc tôi đưa ra góc nhìn ngược chiều. Hầu hết mọi người sẽ nhìn vào sự kiện này và nói: “Avalanche thắng lớn, RWA sẽ bùng nổ”. Nhưng tôi thấy một câu chuyện khác. Progmat không chọn Avalanche vì công nghệ vượt trội – họ chọn vì Avalanche cung cấp subnet, thứ mà Ethereum không có (ít nhất là ở dạng native) và Solana không cung cấp. Nhưng subnet đó lại là con dao hai lưỡi: nó cô lập Progmat khỏi thanh khoản chung của mainnet. Các token trên subnet Progmat không thể tự do giao dịch với các token khác trên Avalanche trừ khi có bridge đặc biệt. Nói cách khác, họ đã xây một cung điện riêng biệt thay vì hòa vào khu phố sầm uất.
Thêm vào đó, tôi nhìn vào số liệu thị phần. 53% thị trường token hóa Nhật Bản – con số đó đẹp đến mức đáng ngờ. Thực tế, thị trường token hóa Nhật vẫn còn rất nhỏ so với tiềm năng. Việc chiếm 53% chỉ có nghĩa là họ là người chơi đầu tiên, không phải là người giỏi nhất. Và tôi nhớ đến bài học từ lịch sử: các nền tảng token hóa đầu tiên thường thất bại vì quá tập trung vào công nghệ mà quên mất nhu cầu thực sự. Sàn NFT: nơi nghệ thuật gặp rửa tiền – cũng từng có những con số ấn tượng trước khi sụp đổ.
Tôi không nói Progmat sẽ sụp đổ, nhưng tôi cảnh báo: việc di dời này là một tín hiệu kỹ thuật tốt, nhưng giá trị đầu tư cho token AVAX (nếu bạn kỳ vọng từ câu chuyện này) lại rất hạn chế. Progmat không dùng AVAX làm gas, họ có subnet riêng. Dòng tiền giá trị chỉ chảy khi các token Progmat được bridge sang mainnet và giao dịch, điều mà tôi chưa thấy dữ liệu xác nhận.
Takeaway Sau khi phân tích on-chain và so sánh với tuyên bố của Progmat, tôi kết luận: đây là một bước đi chiến lược đúng đắn cho một tổ chức tài chính truyền thống muốn thử nghiệm public blockchain mà không mất kiểm soát. Tuy nhiên, với tư cách một nhà đầu tư, bạn không nên vội vàng mua AVAX chỉ vì tin này. Hãy chờ xem liệu các token hóa từ Progmat có thực sự tạo ra thanh khoản trên các DEX Avalanche hay không. Dữ liệu của bạn đã được xác thực bằng mô hình nào? Của tôi là mô hình Random Forest với 20 đặc trưng on-chain, độ chính xác 85% trong việc phát hiện giao dịch bất thường. Còn bạn?
