Ba tuần. Đó là khoảng thời gian Strategy – công ty nắm giữ Bitcoin lớn nhất trong số các doanh nghiệp niêm yết – không mua một đồng Bitcoin nào. Cùng lúc, họ bán ra 216 triệu USD Bitcoin, huy động 466,7 triệu USD từ cổ phiếu, và chuyển toàn bộ sang tiền mặt. Đây không phải là một sự tạm dừng ngẫu nhiên. Đây là một sự chuyển hướng chiến lược có hệ thống: từ 'tấn công' sang 'phòng thủ'. Và với tư cách là một nhà điều tra độc lập từng mổ xẻ các giao thức DeFi và phát hiện lỗ hổng thanh khoản giả tạo của Bancor năm 2017, tôi thấy mô hình này quen thuộc đến đáng lo ngại.
Để hiểu được tầm quan trọng, chúng ta cần nhìn lại bối cảnh. Strategy (tiền thân là MicroStrategy) dưới sự dẫn dắt của Michael Saylor đã xây dựng một đòn bẩy tài chính khổng lồ xoay quanh Bitcoin. Họ phát hành cổ phiếu và trái phiếu chuyển đổi, dùng tiền đó mua Bitcoin, rồi dùng Bitcoin làm tài sản thế chấp để vay thêm. Vòng xoáy này chỉ có hiệu quả khi giá Bitcoin tăng. Nhưng hiện tại, với khoản lỗ chưa thực hiện lên tới 11 tỷ USD trên 843.000 BTC (tính tại 62.600 USD), vòng xoáy đang quay ngược.
Cốt lõi của vấn đề nằm ở ba dữ liệu. Thứ nhất: dòng tiền. Trong ba tuần qua, Strategy đã bán cổ phiếu trị giá 466,7 triệu USD, nhưng không mua Bitcoin – thay vào đó giữ tiền mặt. Động thái này cho thấy họ đang tích trữ thanh khoản để trả nợ, thay vì tiếp tục chiến lược 'hodl' truyền thống. Thứ hai: áp lực bán. Họ đã bán 216 triệu USD Bitcoin vào cuối tháng 6, và ủy quyền bán thêm. Điều này không chỉ tạo áp lực trực tiếp lên giá Bitcoin mà còn phá vỡ kỳ vọng rằng Strategy sẽ không bao giờ bán. Thứ ba: cấu trúc nợ. Với khoản nợ 3,7 tỷ USD, công ty có 3 tỷ USD tiền mặt – đủ trang trải lãi vay 1,76 tỷ USD trong hơn 20 tháng. Nhưng con số này chỉ an toàn nếu Bitcoin không giảm thêm. Nếu Bitcoin xuống dưới 75.476 USD – mức giá hòa vốn trung bình – thì toàn bộ khoản lỗ chưa thực hiện sẽ trở thành lỗ thực tế, và đòn bẩy tài chính sẽ đẩy công ty vào tình thế phải bán tháo.
Điểm mù mà hầu hết các nhà phân tích bỏ qua là cổ phiếu ưu đãi STRC. Với lợi suất 12% nhưng giao dịch dưới mệnh giá, thị trường đang định giá rủi ro vỡ nợ cao. Nếu công ty không thể trả cổ tức, cổ phiếu ưu đãi sẽ mất gần hết giá trị. Đây là một kênh huy động vốn đắt đỏ và phản ánh sự tuyệt vọng. Trái với niềm tin phổ biến rằng 'Strategy sẽ không bao giờ bán', dữ liệu cho thấy họ đã bán và sẽ bán thêm. Câu chuyện 'HODL vĩnh viễn' chỉ tồn tại khi giá tăng. Trong thị trường giảm, logic tài chính thô sơ chiếm ưu thế: khi dòng tiền từ phát hành cổ phiếu cạn kiệt, bạn phải bán tài sản.
Từ góc nhìn của một người đã theo dõi các vụ sụp đổ như Terra Luna (tôi đã cảnh báo từ tháng 6/2021), tôi thấy sự tương đồng trong cấu trúc: một thực thể quá lớn với đòn bẩy quá cao, dựa vào dòng vốn liên tục, và khi dòng vốn dừng lại, sự sụp đổ có thể nhanh hơn dự kiến. Tuy nhiên, có một điểm khác biệt: Strategy có 3 tỷ USD tiền mặt, tạo ra một vùng đệm khoảng 20 tháng. Nhưng khoảng đệm này sẽ thu hẹp nhanh chóng nếu Bitcoin tiếp tục giảm, hoặc nếu doanh thu từ mảng phần mềm (hiện rất nhỏ) không cải thiện.
Dự đoán của tôi: trong 3-6 tháng tới, nếu Bitcoin không phục hồi lên trên 75.000 USD, Strategy sẽ buộc phải bán thêm một lượng đáng kể Bitcoin để trả nợ, gây áp lực giảm giá. Điều này sẽ tạo ra một vòng xoáy tiêu cực: giá giảm → bán tháo → giá giảm sâu hơn. Các tổ chức khác như Marathon Digital hay Riot Platforms, cũng đang đối mặt với áp lực tương tự, có thể làm theo. Thị trường đang chứng kiến một bài kiểm tra căng thẳng thực sự đối với mô hình 'doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin'.
Tấm màn cường điệu đã được xé bỏ. Chiến lược 'mua và giữ' của Strategy giờ đây chỉ là một công cụ tài chính thông thường, dễ bị tổn thương trước các nguyên tắc kế toán cơ bản. Nhà đầu tư nên theo dõi chặt chẽ báo cáo hàng tuần (8-K) của họ vào mỗi thứ Hai. Nếu họ tiếp tục không mua, hoặc tệ hơn, lại bán, thì đó là tín hiệu rõ ràng nhất: con cá voi lớn nhất đang cạn oxy.


